پرونده جنایات تقلیدی، موضوع جالبی است که بحثهای مختلفی در رشتههای روان شناسی، فلسفه، جرمشناسی و قانون کیفری ایجاد میکند. آیا فیلمسازان نه از نظر قضایی اما از نظر اخلاقی مجرم هستند؟ آیا مجرمان اگرفیلمها را نمیدیدند باز هم دست به جرم و جنایت میزدند؟ آیا باید محدودیتی برای برخی از افراد ایجاد شود تا نتوانند برخی فیلمها را ببینند؟
در هر حال این مقوله بحث مفصلی میطلبد که جای آن اینجا نیست، آنچه در ادامه میخوانید معرفی 10 فیلمی است که منبع الهام جنایات تقلیدی بسیاری شدهاند. جنایت تقلیدی، جنایتی است که فردی با تقلید از جنایتی دیگر انجام میدهد. بهانه معرفی این فیلمها کشته شدن 12 نفر و مجروح شدن چندده نفر در سالن نمایش «شوالیه تاریکی برمیخیزد» ساخته کریستوفر نولان به دست جان هلمز بود که ادعا داشت تحت تاثیر شخصیت جوکر در فیلم «شوالیه تاریکی» اقدام به چنین کاری کرده است.
1. «قاتلین بالفطره» (1994)
«قاتلین بالفطره» ساخته الیور استون بدون شک اولین فیلمی است که با مطرح شدن موضوع جنایات تقلیدی به یادش میافتیم. این فیلم نه تنها منبع الهام گستردهترین جنایات تقلیدی بوده بلکه بسیاری از جانیان پس از دستگیری اعتراف کردند که این فیلم بطور مستقیم آنها را تحت تاثیر قرار داده است. عجیب هم نیست که بدانید کوئنتین تارانتینو فیلمنامه این اثر را نوشته است. فیلم ماجرای زوجی جوان است که دست به سفری جادهای همراه با کشتار بیهدف مردم میزنند و با این کار به شهرت میرسند. فیلم قتلهای متعددی را به دنبال داشت.
سازندگان «قاتلین بالفطره» موفق شدند از چنگال قانون فرار کنند اما داگ ریچاردسن متوجه شد فرار از دست قانون چندان کار سادهای نیست. او نویسنده «قطار پول» بود و تمامی دردسرهایش به دلیل وجود یک صحنه خونین در این فیلم تریلر بود. در صحنه مشهور فیلم که در متروی نیویورک رخ میدهد، گیشه فروش بلیت به آتش کشیده میشود. درست مدت بسیار کوتاهی پس از اکران فیلم، مردی با بنزین باجه فروش بلیت را به آتش کشید اما متاسفانه برعکس فیلم تمام کسانی که آنجا بودند کشته شدند.
هرکس که در کودکی مجموعه کتابهای ترسناک «Goosebumps» نوشته آر. ال. استاین را خوانده باشد خاطرهای از زنده شدن عروسکهای بدطینت دارد. کسانی هم که در کودکی تحت کنترل شدید پدرومادر خود نبودند حتما خاطرات ترسناکی از تماشای چاکی، عروسک شیطانی فیلمهای «بازی بچه» و قتل و جنایتهای او دارند.
همه میدانند که کوک کردن ساعت کوکی و تماشای گذر زمان از تاریخ سوم مارس 1832 از کارهای رایج اهالی بریتانیا بوده است. متاسفانه چند نفر به جای این عادت، مدام فیلم آینده نگر و بدبینانه استنلی کوبریک را پشت سر هم نگاه کردند و این کار عواقب تلخی داشت. سال 1971 پس از اکران این فیلم چندین جنایت در بریتانیا رخ داد که شباهتهایی با جرم و جنایتهای فیلم داشت و درنهایت کوبریک شخصا فیلم را روی پرده سینماهای بریتانیا پایین کشید.
در این بین چند جنایت بیش از همه در خاطرهها ماندند. سال 1973 دو پسر 16 ساله در دو مکان مختلف به جنایتهایی شبیه به فیلم دست زدند؛ یکی از پسرها در خیابان ولگردی را آنقدر کتک زده بود تا او مرده بود و این شبیه آزار و اذیت یک بیخانمان در فیلم بود. پسری دیگر با پوشیدن لباسی شبیه لباس افراد گروه خلافکار فیلم یک پسر نوجوان دیگر را بقتل رساند. دختری هلندی در لانکشایر نیز مورد آزار و اذیت گروهی جوان قرار گرفت که به سبک اعضای گروه ترانه «آواز در باران» را زمزمه میکردند.
فیلم دیگری از سینمای بریتانیا، «کلکسیونر» داستان مرد جوان و منزوی است که کلکسیونر پروانه است و عاشق زنی به نام میراندا است. او میراندا را میرباید و او را به کلکسیون خود اضافه میکند! او تلاش میکند تا میراندا عاشقش شود اما موفق نمیشود و میراندا در نهایت میمیرد. حدود 20 سال پس از اکران این فیلم، چندین و چند مورد آدمربایی/قتل گزارش شد که همگی کار لئونارد لیک و چارلز انجی بودند.
لئوناردو دیکاپریو در «خاطرات روزانه بسکتبال» نقش بازیکن آینده دار بسکتبالی را بازی میکند که به هروئین معتاد میشود. مثل فیلم «تلقین» همه چیز نتیجه یک رویا بود: دیکاپریو خواب میبیند که با لباسی تیره رنگ داخل کلاس مدرسه میشود و با یک اسلحه شاتگان همکلاسیهای خود را قتل عام میکند. بری لوکایتیس سال 1996 با الهام از این صحنه خیالی وارد کلاس درس شد و همه را به گلوله بست و سه نفر کشته شدند. لوکایتیس لباس تیره پوشیده بود و زیر آن اسلحه و مهمات پنهان کرده بود!
نه تنها لباس هایی که شخصیت های «ماتریکس» بر تن میکردند بلکه فلسفه فیلم (اینکه ما در دنیای مجازی زنده می کنیم و دنیای واقعی جایی دیگری است) منبع الهام چندین و چند قاتل سریالی بود. منطق این قاتلان چنین بود که اگر کسی کشته میشود درحقیقت آدم واقعی نیست. وادیم میسهگه، دانشجوی سوئدی بود که صاحبخانه خود را کشت و مثله کرد و بعدا اعتراف کرد در دنیای فیلم غرق شده بود.
یک نمونه عجیب دیگر جان هینکلی جونیور است که بین واقعیت و خیال نمیتوانست تمایز قایل شود. او خیال میکرد رابرت دنیرو در فیلم «راننده تاکسی» ساخته مارتین اسکورسیزی درواقع با او صحبت میکرده، به ویژه وقتی تصمیم میگیرد برای به دست آوردن دل دختری، یکی از نامزدهای انتخاباتی را بکشد.
لباس قاتلان فیلم «جیغ» ساخته وس کریون یکی از آشناترین شمایل های سینمای وحشت مدرن است. این لباس ردایی مشکی با نقابی سفید است که با الهام از لباسهای هالووین طراحی شده است. شاید بدنام ترین قتلی که با الهام از «جیغ» صورت گرفت پرونده تیهری یارادین بلژیکی بود.یارادین راننده کامیون بود که الیسون کامبیر، همسایهاش را به قتل رساند.
«شکارچی گوزن» مایکل چمینو نیز منبع الهام بینندگان خود بوده است، اما بیننده فیلم به جای کشتن دیگران خودش را کشته است. فیلم داستان سربازان آمریکایی در جنگ ویتنام است که در بخشی از جنگ پس از اسارت مجبور میشوند با بازی در رولت روسی یا بمیرند یا زنده بمانند. نیک (کریستوفر واکن) چنان تحت تاثیر این بازی قرار میگیرد که پس از آزادی هم در ویتنام میماند و این بازی را ادامه میدهد. رولت روسی را با پوچ گرایی و سادومازوخیسم در ارتباط میدانند.














